Bu haber kez okundu.

Prof.Dr. Fatih Satıl ile “Fetih1453DoğaYürüyüşü” projesini konuştuk.

Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat, Biyoloji / Botanik Anabilimdalı Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Fatih Satıl ile Fetih1453DoğaYürüyüşü projesini konuştuk. Röportaj korona tedbirleri nedeniyle online gerçekleştirildi. Hocamıza verdiği bilgiler için teşekkür ederiz.

Hocam bize kendinizi ve çalışmalarınız tanıtır mısınız?

1992 Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Biyoloji Öğretmenliği mezunuyum. Akademik hayatım 1993’te asistan olarak girdiğim Balıkesir üniversitesinde başladı ve halen bu üniversitede devam etmekteyim. Bitki bilimciyim, özellikle Bitki Anatomisi, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ve Etnobotanik konusunda çalışmalarım var. Aynı zamanda, Kazdağlarının floristik zenginliği üzerinde yoğun çalışmalarım bulunmaktadır.

Kazdağında ne zamandır çalışıyorsunuz?

Kazdağlarında çalışmaya ilk asistanlık yıllarımda başladım. Sanırım 1995 yılları. O yıllarda danışman hocam Prof. Dr. Orhan. A. Sekendiz’in yürütücülüğünde Kazdağı Göknarı konusunda bir projede görev almıştım. O gündür bu gündür Kazdağı ile olan bağım kopmadan devam ediyor.

Kazdağı florası hakkında bilgi verir misiniz?

Bölgede yapılan çalışmalardan anladığımız kadarıyla Kazdağlarında yaklaşık 800 bitki çeşidi yayılış göstermektedir. Ayrıntılı yapılacak çalışmalarla bu bitki çeşit sayısı daha da artacaktır. Kazdağında 80 civarı endemik bitki kaydı bulunmaktadır. Bu seksen endemik türün 30 tanesi ise dünyada sadece Kazdağlarında yayılış gösteren oldukça dar yayılışlı özel bitkilerdir.

Kazdağında ayrıca, Türkiye’den başka bir yerde bulunmayıp yalnız Yunanistan ve diğer Balkan ülkelerinde sınırlı bir yayılış gösteren 31 nadir bitki türü yer alır.

Tüm bu nedenlerden dolayı, Kazdağı sadece Türkiye’nin değil, Balkanların ve tüm Avrupa kıtasının en önemli bitki alanlarından birisi olarak tescillenmiştir.

Kazdağında meşhur bir endemik ağaç var: Kazdağı göknarı. Siz bu ağaç için sosyal medyada ve çeşitli platformlarda gördüğüm kadarıyla “İstanbul’un Fethinde Rol Oynayan Ağaç” tabiri kullanıyorsunuz. Bu konuda bilgi verebilir misiniz?

Evet aslında Kazdağı Göknarı’nın bizim Osmanlı tarihinde çok önemli bir yeri vardır. Fatih Sultan Mehmet’in gemileri Haliç’e indirirken kullandığı kızakların da Kazdağı Göknarı’ndan yapıldığı rivayet edilir: Sultan II. Mehmet İstanbul’un fethinde gemileri Haliç’e indirmek için bir plan yapmaktadır. Ancak Sultan’ın, gemileri Haliç’e indirmek için kullanılacak kızaklar için hangi ağacın uygun olacağı ve nereden, nasıl temin edeceği ile ilgili olarak tereddütleri vardır. Bu iş için âlimlerini toplar ve istişare eder. Sonuçta en uygun ağacın Göknar olduğuna ve ulaşım stratejisi açısından da kerestenin temin edileceği yer için en uygun bölgenin Kazdağları olacağına karar verilir. Ancak bir sorun daha vardır! Bu kızakları kim yapacaktır? Yani bu iş için kereste ustalarına ihtiyaç vardır. Bu amaçla kereste işinde uzmanlıkları ile nam yapmış olan Toroslardaki Tahtacı Türkmenleri de Fatih’in fermanı ile Kazdağlarına yerleştirilerek bu vazife ile görevlendirilirler. Sonuçta Kazdağı Göknarı’ndan yapılan kızaklar sayesinde gemiler Haliç’e indirilir ve İstanbul feth olunur.

Görüleceği gibi Kazdağı göknarının ve Tahtacı Türkmenlerinin İstanbul’un fethinde çok önemli bir rolü olmuştur.

  

Hocam patenti size ait olan “Fetih1453DoğaYürüyüşü” projenizden biraz bahseder misiniz?

Geçtiğimiz günlerde sosyal medya hesaplarımda “Balıkesir'in Kıymetini Bilemediği Ağaç” başlığı ile bir paylaşım yapmıştım. Kamuoyundan yoğun bir destek geldi. Dünyada sadece Kazdağı’nda 1000 metrenin üzerinde sınırlı bir alanda yayılış gösteren Endemik Kazdağı Göknarları kırk metreye kadar boylanabilen ve yaz kış yeşil kalan, güzel dekoratif bir görüntüye sahip zarif bir ağaçlardır.

Birçok Avrupa ülkesinde tek bir endemik tür için turistik turlar düzenliyor ama Balıkesir'de 100'ün üzerinde endemik zenginliğimiz var, kıymetini bildiğimiz yok. Hele ki endemik Kazdağı Göknarı gibi hem mitolojik hem tarihi hem de biyolojik önemi olan bu ağacı neden markalaştıramıyoruz ve neden Ekoturizm çerçevesinde değerlendiremiyoruz?

Aslında Balıkesir’in İstanbul’un fethi ve Fatih Sultan Mehmet ile ilgili birçok ortak noktası var. Bir defa Fatih Sultan Mehmet’in kayınpederi Zagnos Paşa’nın yaptırdığı cami ve ona ait olan türbe Balıkesir’dedir. İkincisi Fetihte gemilerin Haliç’e indirilmesinde kullanılan keresteler Kazdağından gönderilmiştir. Ve bu işi Kazdağındaki Tahtacı Türkmenleri yapmıştır.

Ben de bu amaçla İstanbul’un fethi anısına 29 Mayıs tarihinde sembolik te olsa hem o günü kutlamak hem de endemik Kazdağı göknarı için farkındalık oluşturmak adına “Fetih1453DoğaYürüyüşü” projesini düşündüm. Elbette önemli bir noktayı da atlamamak gerekir;  Projeyi gerçekleştirirken yaparken Kazdağı Milli Parklar Şube Müdürlüğü'nün uygun gördüğü katılım sayısıyla yapmakta fayda var. Çünkü buradaki yaban hayatını da ürkütmemek gerekiyor. O nedenle ziyaretçi kapasitesini asmamak önemli.

Bu amaçla her yıl 29 Mayıs sabahı Karesi ve Zagnospaşa Türbeler ziyaret edilip oradan Kazdağına hareket edilerek endemik Kazdağı göknar sahasına doğru bir doğa yürüyüşü planlanabilir. Kazdağı göknarının gölgesi altında da katılımcılara, ağacın biyolojik, mitolojik ve tarihi açıdan önemli ve hikayesi anlatılabilir.

Umarım yetkililer bu çağrımı duyar. Hem Balıkesir Ekoturizmi ve Botanik turizmine katkı hem de Balıkesir’in biyolojik çeşitliliğine farkındalık oluşturmuş oluruz.

Teşekkür ederim Hocam.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
banner4

banner5